ABD'de federal hükümetin yeniden faaliyete geçirilmesine yönelik bütçe müzakereleri Senato'da yedinci kez yapılan oylamalarda başarısızlıkla sonuçlandı. Hem Cumhuriyetçilerin hem de Demokratların sunduğu geçici bütçe tasarıları yeterli oy alamadı.
FED BEKLENTİLERİ VE NADİR TOPRAK KISITLAMALARI
Bu belirsizlik ortamında, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, federal hükümetin kapalı olmasına rağmen ay sonunda yapılacak Federal Rezerv (Fed) toplantısı için enflasyon raporu hazırlığına devam etmek üzere çalışanlarını göreve çağırdı. İstihdam piyasasındaki yavaşlamaya yönelik beklentiler, Fed'in faiz indirimine gideceğine dair öngörüleri güçlendirdi. Yayımlanan Fed tutanakları, yılın geri kalanında politika gevşemesine gidilebileceğini gösterdi. Tutanaklara göre, üyelerin büyük çoğunluğu eylül ayındaki 25 baz puanlık indirimi desteklerken, yılın kalanında ek indirimlerin uygun olacağı görüşü hakim. Öte yandan, Çin'in geçen hafta nadir toprak elementleri ve üretim teknolojilerinin ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar getirmesi, küresel ticarette tansiyonu yükseltti. Eski ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Çin'in ülkelere nadir toprak elementleri üretiminin her aşamasına ihracat kısıtlaması getirmeyi planladığını belirtti. Trump, Çin'in bu "düşmanca" ve "agresif" tutumu karşısında ABD'nin 1 Kasım'dan itibaren Çin'e uygulanan mevcut tarifelere ek olarak yüzde 100 gümrük vergisi uygulayacağını ve tüm kritik yazılımlara ihracat kontrolü getireceğini duyurdu. Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,06 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 1,3 artışla 99 seviyesine yükseldi.
ALTINDA REKOR ÜSTÜNE REKOR
Küresel piyasalardaki belirsizlik ve ABD-Çin arasındaki ticaret savaşı geriliminin tırmanması, güvenli liman talebini artırarak değerli metallerde yükselişe neden oldu. Altının ons fiyatı, üst üste sekizinci haftada yükselişini sürdürerek haftayı 4 bin 19 dolardan tamamladı ve hafta içinde 4 bin 59,29 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini tazeledi. Jeopolitik riskler, güçlü merkez bankası alımları, borsa yatırım fonu girişleri ve ABD'de faiz indirimi beklentileri, altının bu yükselişinde etkili oldu. Gümüşün ons fiyatı da altındaki güçlü seyre paralel 51,74 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü ve haftayı 50,09 dolardan tamamladı. Otomobil egzoz sistemlerinde kullanılan paladyumun ons fiyatı ise 1482,65 dolara ulaşarak Mayıs 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
BAZ METALLER VE PETROLDE DALGALI SEYİR
Baz metaller, tamamlanan haftada dalgalı bir seyir izledi. Arz kesintileri ve düşük faiz beklentilerinin desteğiyle hafta boyunca değer kazanan bakır fiyatları, Trump'ın ticaret savaşı söylemleriyle talep görünümüne ilişkin endişelerin artması sonucu haftayı negatif tamamladı. Endonezya'daki Grasberg bakır madeninde yaşanan kaza sonrası küresel arz sıkışıklığı beklentileri yatırımcıların odağında yer aldı. Petrol fiyatları ise Gazze'deki savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşma planının ilk aşamasıyla risk priminin azalması ve ABD-Çin arasındaki gerilimin talebe dair endişeleri artırmasıyla değer kaybetti. OPEC+'ın kasım ayında üretimi beklentilerin altında artırma kararı fiyatları desteklese de yeterli olmadı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,4 azalırken, doğal gazın fiyatı da yüzde 6,6 değer kaybetti.
TARIM EMTİALARINDA DÜŞÜŞ
Tarım emtialarında, iklim koşulları ve küresel ticaret verileri öne çıkarken, ABD-Çin gerilimi fiyatlamalar üzerinde baskı yarattı. ABD'nin resmi haftalık ihracat satış raporlarının hükümetin kapalı olması nedeniyle yayımlanamaması dikkat çekti. Kanada Ulusal Demiryolu, Batı Kanada'dan rekor tahıl sevkiyatı gerçekleştirdi. Arjantin mısır ve soya fasulyesi arz tahminlerini yükseltirken, Rusya'da buğday ihracat vergisinin düşürülmesi fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Bu gelişmelerle pirinç, buğday, mısır ve soya fasulyesi fiyatları düşüş gösterdi. Kahve, pamuk ve şeker fiyatlarında da azalış kaydedilirken, kakaonun ton başına fiyatı haftayı yüzde 5,7 azalışla tamamladı.
