Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul Finans Merkezi'ndeki Halkbank Genel Müdürlüğü'nde düzenlenen e-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nde önemli açıklamalarda bulundu.
DÜNYA TİCARETİ VE ZORLUKLAR
Bakan Bolat, geçen yılki zirvenin ardından bir yıllık süreçte küresel ekonomi ve ticaret şartlarının giderek zorlaştığını, ticaret savaşlarının yoğunlaştığını belirtti. Gümrük vergilerindeki artışlar, ticarete getirilen engeller, tehditler ve misillemelerin ticareti daraltan unsurlar olduğunu vurgulayan Bolat, dünya ticaretinin geçen yıl yüzde 2,9 büyüdüğünü, bunun Kovid-19 öncesi döneme göre ortalamanın altında kaldığını ifade etti. Kovid-19 öncesinde dünya ticaretinin yıllık ortalama yüzde 5,5-6 büyüdüğünü ve dünya ekonomik büyümesinin lokomotifi olduğunu hatırlatan Bolat, dünya büyüme oranının ise ortalama yüzde 3,5 civarında gerçekleştiğini kaydetti. Bolat, bu yıl nisan ayı başlarında ticaret savaşlarının kızışmasıyla dünya ticaretinin büyüme oranının önce yüzde eksi 0,2'ye çekildiğini belirterek, üretim ve ticaret şartlarının değer ve miktar olarak kızıştığını ve rekabetin arttığını söyledi. Ticaretin kendi içinde bir değişim sürecinde olduğuna değinen Bolat, bilişim, telekomünikasyon ve yapay zeka alanlarındaki hızlı gelişmelerin ticaretin yapılma usullerinde büyük bir değişime yol açtığını dile getirdi.
E-TİCARETTE BÜYÜME VE RAKAMLAR
Bakan Bolat, dış politikada, savunmada, dış ticarette, ekonomik büyümede ve istihdam artışında Türkiye'nin dünya ortalamasının üzerinde bir gelişme kaydettiğini belirtti. E-ticaretin dönüm noktasının Kovid-19 salgını olduğunu söyleyen Bolat, salgın döneminde mağazaların kapanmasıyla altyapısı hazır olan firmaların rekabette öne geçtiğini anlattı. Dünyada küresel ticaretin hızla büyüdüğünü ve 2026 için 8,1 trilyon dolar olarak öngörülen küresel e-ticaret hacminin, 2022'de 5,5 trilyon dolar olduğunu ifade etti. Türkiye'de ise internet üzerinden mal ve hizmet siparişi verenlerin oranının 2020'de yüzde 35 iken, 2025'te yüzde 55,7'ye yükseldiğini ve bu artışın devam ettiğini belirtti. Her yıl yayınlanan "Türkiye'de e-Ticaretin Görünümü" raporuna göre, 2024 sonunda e-ticaret hacminin 3 trilyon liraya ulaştığını açıklayan Bolat, perakende ticaretin ise 2024'te bir önceki yıla göre yüzde 63,7 artarak 1 trilyon 619 milyar liraya ulaştığını söyledi. E-ticaret hacminin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payının yüzde 6,5'a geldiğini belirten Bolat, pandemi öncesi 2019-2024 arasındaki dönemde yıllık bileşik büyüme oranının yüzde 30 olduğunu kaydetti. Küresel çapta e-ticaret satışlarının toplam perakendenin yüzde 19'undan fazlasını oluşturduğunu ve 2027'ye kadar bunun yüzde 25'e yükseleceğinin tahmin edildiğini dile getiren Bolat, 2024 verisine göre Türkiye'de toplam ticaretin içinde e-ticaretin payının yüzde 19,1 olduğunu, bunun dünyadaki benzer oranla aynı olduğunu ifade etti. Dijitalleşmeyi ve e-ticareti dikkate almayan hiçbir işletmenin ayakta kalmasının mümkün görünmediğini söyleyen Bolat, KOBİ'lerin, kadın ve genç girişimcilerin e-ticarette aktif olmalarının sevindirici olduğunu belirtti.
YENİ DÜZENLEMELER VE E-İHRACAT DESTEKLERİ
Bakan Bolat, 2024 yılı Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde e-ticaret kanununda bazı ilave değişiklikler yapılması gereğinin ortaya çıktığını ve bu değişikliklerle teknolojik yatırımlara eğilimin ve ihracat yapmanın teşvik edildiğini ifade etti. Yenilenen Ticari Elektronik İleti Şikayet Sistemi ile vatandaşların şikayetlerini daha rahat yapabilmeleri için bir mekanizma getirildiğini aktaran Bolat, satıcıların haklarını korumak amacıyla da bazı değişiklikler yapıldığını ve önemli adımlar atıldığını söyledi. Yenilenmiş ürün sisteminin yaygınlaştırılmasını teşvik ettiklerini de ekledi. Bolat, döngüsel ekonominin, çevreye duyarlı ekonominin ve yeşil ekonominin giderek güç kazandığı bir dönemde, birçok ürünün yenilenmiş haliyle tekrar satışa sunulabilmesi ve ekonomiye kazandırılması noktasında, elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarının reklam ve indirim bütçelerinin yüzde 5'ine kadar olan kısmını bu yenilenmiş ürünler için kullanmaları zorunluluğunun getirildiğini hatırlattı. E-ihracatı desteklemek amacıyla Ticaret Bakanlığı'nda yeni birimler oluşturulduğuna işaret eden Bolat, mal ihracatı için İhracat Genel Müdürlüğü'nün, hizmet ihracatı için ise ayrı bir genel müdürlüğün bulunduğunu kaydetti. E-ihracata teşvikler verdiklerini ve kolaylıklar sağladıklarını ifade eden Bolat, destek mekanizmaları oluşturduklarını ve bu kapsamda Kolay İhracat Platformu'nu kurduklarını belirtti. Bu platform üzerinden dijital danışmanlık hizmeti verdiklerini ve E-Kolay İhracat Platformu'nda da yapay zeka teknolojilerinden yararlanarak e-ihracat yapmak isteyenlere dijital danışmanlık hizmetleri sunduklarını ve verdikleri teşvikleri, destekleri ihracat ailesi ile paylaştıklarını söyledi. Bolat, yapay zekanın rolünü artırma noktasında e-ihracatta ChatGPT ve Yapay Zeka Araçları kılavuzunu geliştirdiklerini dile getirerek, potansiyel e-ihracat pazarları raporu hazırladıklarını ve e-ihracat yapmak isteyenlerin hizmetine sunduklarını belirtti. Ayrıca, e-ihracat pazarları ve ülkelerin gümrük uygulamaları rehberi hazırladıklarını ve bunların Ticaret Bakanlığı'nın ilgili kurumsal sitelerinde kolayca ulaşılabildiğini söyledi. Türk Medya Ailesi'nin yaptığı gibi uluslararası çapta e-ihracat ve e-ticaret zirveleri düzenlediklerini ve 2024 yılında İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi'ni gerçekleştirdiklerini, bu zirveye dünyanın önde gelen bilişim ve el ticaret firmalarının temsilcilerinin katıldığını ve yaklaşık üç bin uluslararası katılım olduğunu aktardı. İkinci zirvenin gelecek yıl eylül ayında gerçekleştirileceğini duyurdu. Ticaret Bakanlığı olarak tüm çabalarının ticareti geliştirmek olduğunu kaydeden Bolat, dünya dijitalleştikçe üretim ve ticaret kalıplarının hızla değiştiğini, mevzuatların da buna ayak uydurması gerektiğini ve kendilerinin de bu doğrultuda çalıştıklarını ifade ederek sözlerini tamamladı.
