Merkezi Kayıt Kuruluşu Gayrimenkul Bilgi Merkezi AŞ (MKK GABİM), konut, arsa ve iş yeri alımında dikkat edilmesi gereken hususlara dair üç ayrı rehber yayınladı. Bu rehberler, alıcıların olası sorunlarla karşılaşmalarını önlemek ve güvenli bir işlem süreci sağlamak amacıyla hazırlandı.
KONUT ALIM REHBERİ: ÖNEMLİ NOKTALAR
Konut alım rehberinde, fiyat karşılaştırması yapmanın önemi vurgulanıyor. Benzer özelliklere sahip konutların fiyatları, emlak ilan siteleri, emlak danışmanları veya lisanslı kuruluşlardan alınacak değerleme raporlarıyla karşılaştırılmalı. Ödenecek toplam tutarın sadece konut fiyatından ibaret olmadığı, yüzde 4'lük tapu harcı, döner sermaye harcı, emlak vergisi ve DASK gibi ek masrafları da içerdiği belirtiliyor. Tapu senedindeki yüz ölçümünün arsa alanını ifade ettiği, kat mülkiyeti veya kat irtifakında arsa payının bu alana göre hesaplandığı ve gelecekteki kentsel dönüşüm gibi durumlarda bu payın önem taşıdığı açıklanıyor. Ayrıca, konutun tapuda 'konut' veya 'mesken' olarak tescil edilmiş olması gerektiği vurgulanıyor.
ARSA VE ARAZİ ALIM REHBERİ: HUKUKİ VE FİZİKSEL İNCELEME
Arsa ve arazi alım rehberinde, fiyat karşılaştırması, tapu harcı ve diğer masraflar konusunda konut alım rehberindeki bilgiler tekrarlanıyor. Bunun yanında, tapudaki yüz ölçümü, tescil tarihi ve nedeni, şerh ve beyan bölümleri, haciz veya kullanım hakkı gibi kısıtlamalar, irtifak bilgileri gibi hususlara dikkat çekiliyor. 'Kamu haczi şerhi', 'satışa arz şerhi', 'kamulaştırma şerhi' gibi şerhlerin, 'arkeolojik sit alanı' veya 'imar düzenlemesine alınmıştır' gibi beyanların olumsuz sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor. Güncel imar durumu, bölgenin gelişim potansiyeli, çevre düzeni planı, yola cephe olma durumu, kullanım durumu, toplulaştırma ve kamulaştırma işlemleri gibi konularda araştırma yapılması öneriliyor. Zemin yapısı, ulaşım altyapısı, madencilik faaliyetleri ve deprem riskinin de değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
İŞ YERİ ALIM REHBERİ: DETAYLI İNCELEME
İş yeri alım rehberinde de fiyat karşılaştırması, tapu harcı ve diğer masraflar, tapu senedindeki yüz ölçümü ve arsa payı gibi konular tekrarlanıyor. 'İş yeri' veya 'dükkan' olarak tescil edilmesi gereken iş yerinin, kat mülkiyeti veya kat irtifakı durumunun, şerh, beyan ve irtifak bilgilerinin incelenmesi gerekiyor. İpotek, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni, imar durumu, yıkım kararı gibi konuların araştırılması, net ve brüt alanların belirlenmesi ve tesisatların incelenmesi önem taşıyor. Ortak alanlar, giderler, yönetim planı, deprem derecesi ve hasar kaydı gibi konuların da değerlendirilmesi gerekiyor.
