Türkiye, yüksek gıda enflasyonu ile dünya genelinde uzun bir süredir zirvede yer alıyor. 2000’lerin başında kuruşlarla alınan gıda ürünlerinin fiyatları katlanarak, vatandaşın harcama bütçesini eritti.
GIDA ENFLASYONU YÜZDE 31.69
Ocak ayında gıda enflasyonu yüzde 31.69 olarak ölçüldü. İstanbul Planlama Ajansı'nın yaptığı son araştırmaya göre toplumun yüzde 67’si kredi kartı limitlerinin büyük bir kısmını market alışverişlerinde harcıyor. 2008 yılına ait market broşürleri, geçen 18 yılda bazı ürünlerdeki fiyat artışlarının 52 katı aştığını gösteriyor. Geçmişte kuruşlarla yapılan market alışverişleri, artan fiyatlarla vatandaşın bütçesini zorlamaya başladı.
Ayran fiyatındaki büyük artış
İndirim marketi segmentinde yer alan bir markette, son 18 yılda seçili ürünlerde en düşük fiyat artışı yüzde 840 ile peçetede görülürken, ayran ise yüzde 5.157 artışla en çok zamlanan ürün oldu. 2008 yılında 1.88 TL’ye alınan bir litrelik meyve suyu fiyatı şu anda 45 TL’ye çıkarken, 0.65 kuruşa alınan bisküvi fiyatı ise 25 TL’ye yükseldi. 2008’de 95 kuruşa alınan bir litre ayran günümüzde 49.95 TL’ye, 13.50 TL’ye alınan 4 litrelik ayçiçek yağı fiyatı ise 405 TL’ye çıktı. 18 yılda ayran fiyatı 52, bisküvi fiyatı 38, ayçiçek yağı fiyatı 30 kat artmış durumda.
Tüketici birliği tepki gösteriyor
Ramazan ayı öncesi yapılan zamlara tüketiciler birliği de tepki gösterdi. Tüketici Birliği Federasyonu Market Endeksi Çalışma Grubu Başkanı Bingül Ceviz, “Enerji, asgari ücret ve benzeri maliyet kalemlerinde herhangi bir artışın olmadığı son 15 günlük dönemde gıda fiyatlarındaki yüzde 3.03 oranındaki artış, fırsatçı ve ahlaksız bir tutumdur” dedi. Ceviz, hazırladıkları ramazan sepetinin fiyatının 3 bin 723 TL’ye ulaştığını vurguladı. Yüksek enflasyon sebebiyle madeni paralara olan talep de azalmış durumda. Darphane’nin verilerine göre ocak ayında 1 kuruş, 5 kuruş ve 25 kuruş hiç basılmadı. Özellikle 25 kuruş, neredeyse unutulmuş durumda. Tedavüle girdiği zaman en çok kullanılan madeni paralardan biri olan 25 kuruş, en son 2023’te basıldı. 2024 ve 2025’in ardından bu yılın ilk ayında da 25 kuruş basılmadı. Ocak ayında toplam 37 milyon 890 bin adet madeni para basıldı.